Upamiętnienie 180. rocznicy zrywu niepodległościowego

Na Cmentarzu Starym w Tarnowie, obok największej w kraju Mogiły Ofiar Rzezi Galicyjskiej, odbyły się uroczystości patriotyczne związane ze 180. rocznicą ogólnonarodowego zrywu niepodległościowego z 1846 roku. W wydarzeniu uczestniczył burmistrz Dawid Chrobak, który w imieniu samorządu gminy Zakliczyn złożył wiązankę kwiatów.

180 lat temu wybuchło powstanie krakowskie, które rozszerzyło się na wszystkie zabory. Trwało jednak krótko i pokazało ogromne rozwarstwienie społeczeństwa polskiego. Jego następstwem była rabacja galicyjska, zwana też jako rzeź galicyjska czy rzeź tarnowska, w trakcie której chłopi napadali na dwory i mordowali ludność ziemiańską.

W trakcie uroczystości przypominano, że mieszkańcy Tarnowa i okolic odegrali w przygotowaniach do tego zrywu niepodległościowego bardzo ważną i aktywną rolę. Podjęli też pierwsze powstańcze wystąpienia, które zostały jednak utopione we krwi podczas rozpętanej przez zaborców okrutnej rzezi, do której Austriacy wykorzystali część chłopów i konflikty społeczne na galicyjskiej wsi.

Na Cmentarzu Starym w Tarnowie znajduje się największy zbiorowy grób ofiar rzezi galicyjskiej, który jest miejscem spoczynku przeszło 200 osób, w tym wielu wybitnych patriotów.

- Mija 180 lat od powstania krakowskiego, od kolejnego zrywu, dążenia kolejnego pokolenia Polaków do niepodległości, bo to jest istota naszej tutaj obecności. Ale nie możemy zapominać też o dramatycznej sytuacji, o rabacji, która na wiele lat zaprzepaściła marzenia światłych Polaków o własnym państwie. Te rabacje najbardziej rozlały się w okręgu tarnowskim, a przyczyną tych okrutnych mordów były nierzadko konflikty osobiste między ziemianami a chłopami. Zniszczono bądź splądrowano w naszym regionie przeszło 500 dworów. Zginęło według różnych historycznych źródeł od półtora do trzech tysięcy osób. To wielki dramat, że na ziemi tarnowskiej Polak zabijał Polaka – stwierdził wicemarszałek województwa Małopolskiego Ryszard Pagacz.

– To niezwykle ważny, ale i trudny temat historyczny. Pokazała to burzliwa dyskusja na ostatniej sesji Rady Powiatu przed podjęciem rezolucji upamiętniającej 180. rocznicę niepodległościowego zrywu. Dlatego serdecznie dziękuję wszystkim, którzy pamiętają także o tej istotnej dacie w polskich dziejach oraz przypominają i mówią o niej – powiedział starosta tarnowski Jacek Hudyma.

Właśnie m.in. te trudne tematy przeszłości historycznej poruszone zostały podczas okolicznościowego spotkania, które po wydarzeniu na cmentarzu odbyło się w sali konferencyjnej Starostwa Powiatowego w Tarnowie. Dyskusję poprowadził Piotr Dziża z Fundacji Promocji Dziedzictwa Lokalnego PRO PATRIA SEMPER.