2027 Rokiem Stanisława Wyspiańskiego

Radni Sejmiku Województwa Małopolskiego przyjęli deklarację w sprawie ustanowienia roku 2027 „Rokiem Stanisława Wyspiańskiego”.

Stanisław Wyspiański pozostaje jednym z najważniejszych symboli dziedzictwa kulturowego Małopolski. Był artystą wszechstronnym: dramatopisarzem, poetą, malarzem, grafikiem, projektantem wnętrz i twórcą sztuki monumentalnej. Jego działalność twórcza na trwałe wpisała się w historię kultury polskiej i europejskiej, a dzieła takie jak Wesele, Wyzwolenie czy polichromie i witraże stworzone dla krakowskich świątyń należą do kanonu narodowego dziedzictwa kulturowego. Wyspiański potrafił połączyć nowoczesne prądy artystyczne swojej epoki z głęboką refleksją nad historią, tradycją i tożsamością narodową, tworząc dzieła o ponadczasowym charakterze.

Jak podkreślono w deklaracji, szczególne znaczenie dla Województwa Małopolskiego ma fakt, że niemal całe życie i twórczość Stanisława Wyspiańskiego związane były z Krakowem oraz dziedzictwem kulturowym regionu. Przestrzeń miasta, jego zabytki, historia i mieszkańcy stanowiły niewyczerpane źródło inspiracji dla artysty. Do dziś liczne miejsca związane z jego życiem i twórczością – w tym obiekty muzealne, zabytkowe świątynie czy instytucje kultury – stanowią ważny element oferty kulturalnej i turystycznej Małopolski, przyciągając odbiorców z kraju i zagranicy.

"Ustanowienie roku 2027 „Rokiem Stanisława Wyspiańskiego” stworzy możliwość realizacji przedsięwzięć kulturalnych, edukacyjnych, naukowych i popularyzatorskich, których celem będzie upowszechnianie wiedzy o życiu i dorobku artysty oraz ukazywanie jego znaczenia dla współczesnej kultury i dziedzictwa regionu. Obchody mogą stać się impulsem do organizacji wystaw, konferencji, spektakli teatralnych, koncertów, konkursów, projektów edukacyjnych oraz publikacji skierowanych do mieszkańców Małopolski, turystów i odbiorców zagranicznych. Działania te przyczynią się do pogłębiania świadomości kulturowej mieszkańców, wzmacniania więzi z regionalnym dziedzictwem oraz budowania postaw opartych na szacunku dla dorobku poprzednich pokoleń. Inicjatywa będzie również sprzyjała promocji Województwa Małopolskiego jako regionu o wyjątkowym potencjale kulturowym, którego tożsamość współtworzyli artyści o światowej renomie. Twórczość Stanisława Wyspiańskiego, rozpoznawalna i ceniona zarówno w Polsce, jak i poza jej granicami, pozostaje jednym z najważniejszych elementów budujących markę Małopolski jako miejsca o szczególnym znaczeniu dla rozwoju kultury europejskiej" - czytamy w deklaracji.

W listopadzie 1900 roku byłem świadkiem na ślubie Lucjana Rydla z Jadwigą Mikołajczykówną – panną z podkrakowskiej wsi Bronowice. Dzień później razem z Teosią i Helusią wybraliśmy się na ich wesele odbywające się w bronowickim domu malarza Włodzimierza Tetmajera. Podczas gdy Teosia (żona Wyspiańskiego z domu Pytko) tańczyła do upadłego, ja wnikliwie obserwowałem to osobliwie wymieszane, wiejsko-krakowskie towarzystwo. Po powrocie zacząłem pisać. Tak w lutym 1901 roku po raz pierwszy odczytałem dramat Wesele Józefowi Kotarbińskiemu, dyrektorowi krakowskiego teatru, oraz jego wpływowej żonie Lucynie. Kotarbińscy byli sceptyczni, ale, jak się miało okazać – zupełnie niepotrzebnie. Prapremiera odbyła się 16 marca 1901 roku i wzbudziła tak ogromne zainteresowanie, że do końca sezonu Wesele zagrano aż 21 razy, a już w maju wystawiono je we Lwowie. Gorzej, że Lucek obraził się śmiertelnie za sposób, w jaki sportretowałem w dramacie jego rodzinę…Po pierwszym wielkim sukcesie nadeszły kolejne, czyniąc ze mnie całkiem popularnego artystę – fragment artykułu „Stanisław Wyspiański o sobie samym” na portalu niezlasztula.net pod redakcją Anny Skurskiej. 

Źródło informacji: Biuro Prasowe UMWM / JS, https://niezlasztuka.net/o-sztuce/stanislaw-wyspianski-o-sobie-samym/