Przejście do firmy KM-Net

olszser1

olszwywoz

nitus3

Polskie Carcassonne – cz. 2.

 

grotaszydlyPorastały onegdaj owe okolice rozległe puszcze, pełne zwierza dzikiego, strachów i poczwar szkaradnych. Lecz trwogę największą budził nie zwierz, nie kusy ale zbój surowy. Zbój ów zwał się Szydło i był hersztem bandy napadającej na przejeżdżające karawany kupców i innych podróżnych. Prowadzący przez tutejsze lasy trakt uchodził za niebezpieczny, za przyczyną owego zbója właśnie. Zbój Szydło rabował wiezione przez podróżnych kosztowności, które następnie ukrywał w miejscowych jaskiniach. Aż pewnego razu banda Szydły napadła na orszak królewski i wywiązała się walka pomiędzy zbójami i wojami króla. Władca klęknął na pobliskim wzgórzu i począł się modlić. Obiecał, że gdy Bóg da zwycięstwo, w miejscu gdzie klęczy wybuduje kościół. Tak też się stało. Zbójów wybito, a schwytany Szydło wskazał jaskinię gdzie ukrywał zrabowane skarby. Król nakazał za owe kosztowności wybudować kościół i założyć osadę, którą od imienia zbója Szydłowem nazwano.

 

 

Tajemnice kościoła pw. Wszystkich Świętych

 

kwsLegendę o zbóju Szydle zdaje się potwierdzać wszystko; do dziś zachowały się dwie jaskinie zbójeckie, jest opodal jaskini świątynia najwcześniej datowana spośród pozostałych szydłowskich kościołów – to kościół pw. Wszystkich Świętych. Jest wzgórze, są pod wzgórzem jaskinie. Władca mógł obserwować walkę swoich wojów z banda zbójecką, jest wreszcie kościół na owym wzgórzu – wszystko pasuje jak ulał do legendarnej opowieści. Kościółek posiada prostokątną nawę, prezbiterium krótsze i węższe, przy którym dobudowano później zakrystię, także późniejszy jest przedsionek przy nawie od zachodniej strony. Na ścianach prezbiterium wyryte w tynku daty i nazwiska - być może robotników zatrudnionych przy odbudowie zniszczonego pożarem kościoła: np.: Frater Matias 1565. Dach gontowy, okna ostrołukowe w ciosanych gotyckich oprawach. Podaje się, że kościół został prawdopodobnie wybudowany w XIV wieku. To "prawdopodobnie" jest jak najbardziej na miejscu, bo w XIV wieku obowiązywał gotyk, a kościółek ewidentnie nosi ślady architektury romańskiej, poza tym stoi na wzgórzu "za murami miejskimi" na Krakowskim Przedmieściu. "Polskie Carcassonne" posiada układ architektoniczny, którego geneza wywodzi się z XIV-wieku, dlaczego więc tworzące się właśnie miasto miałoby budować sobie kościół poza swoimi murami ? Zabudowania poza murami miejskimi posiadały charakter wiejski i spełniały drugorzędną rolę w funkcjonowaniu miejscowości. W 2017 roku pod kierunkiem dr Artura Zielińskiego z Instytutu Geografii Uniwersytetu im. Jana Kochanowskiego w Kielcach przeprowadzono badania georadarowe w Szydłowie , m.in. wzgórza na którym stoi kościół pw. Wszystkich Świętych. W samym kościółku przez nawiercony otwór w posadzce prezbiterium badacze wprowadzili sondę z mikrokamerą i światłem. Pierwsze ustalenia pozwoliły na potwierdzenie, że w przynajmniej w jednej z krypt znajdują się fragmenty trumny oraz ludzkie szczątki. Badacze nie wykluczają także, że w miejscu obecnego kościoła Wszystkich Świętych mógł istnieć jeszcze starszy drewniany obiekt sakralny. Doktor Zieliński zauważył także, iż dotychczasowe ustalenia wskazują, że pod XVII-wieczną podłogą kościoła może znajdować się, starsza posadzka z okresu istniejącej w tym miejscu średniowiecznej osady. Wstępne ustalenia dotyczące kościoła w Szydłowie zainteresowały i wywołały duży entuzjazm wśród badaczy z innych części Polski, między innymi cenionej w środowisku archeologicznym profesor Anny Drążkowskiej z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, specjalizującej się w badaniu krypt grobowych. Pod kościołem pod wezwaniem Wszystkich Świętych badacze ujawnili ostatecznie cztery średniowieczne krypty. Pochówek – jak twierdzą badacze - raczej na pewno miał miejsce w średniowieczu. Domyślać się należy, że były to osoby o bardzo wysokim statusie społecznym w ówczesnym Szydłowie, być może nawet fundatorzy świątyni. Pod prezbiterium chowano wtedy feskidoczesne szczątki fundatorów, proboszczów bądź innych zasłużonych dla społeczności dobrodziejów. To kolejny dowód na to, że kościół pw. Wszystkich Świętych w Szydłowie odgrywał bardzo ważną rolę zanim powstało znane nam z XIV – wiecznego założenia "Polskiego Carcassonne." Dzisiaj ten najstarszy materialny zabytek Szydłowa robi duże wrażenie nie tylko ze względu na jego tajemnice, ale przede wszystkim architekturę z unikatowymi malowidłami ściennymi - pozostałościami gotyckiej polichromii figuralnej datowanej na 1375 rok z najlepiej zachowanymi, pięknymi w swej prostocie scenami z Nowego Testamentu, m.in. "Siedmiu radości Maryi" i "Via crucis" w prezbiterium, także współczesnej, ale jednej z najbardziej udanych rzeźb jakie widziałem św. Jana Pawła II oraz "pilnującymi" świątyni na dziedzińcu drewnianymi rzeźbami Apostołów.

 

Zanim wejdziecie do Szydłowa doskonale zachowaną Bramą Krakowską, udajcie się najpierw na wzgórze na Karkowskim Przedmieściu z kościółkiem pw. Wszystkich Świętych, to będzie takie zwiedzanie miasteczka zgodne z historyczna chronologią.

Cdn.

Partner zakliczyninfo

Archiwum


© Oficjalny Portal Internetowy Zakliczyńskiego Centrum Kultury w Zakliczynie. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Wykonanie: M. Papuga. Regulamin witryny www.zakliczyninfo.pl | Zasady przetwarzania danych osobowych